Tìm hiểu về đặc điểm sinh trưởng và lợi ích cây quế

Cây Quế – từ mùi thơm quen thuộc, cây gia vị nổi tiếng này còn có tính dược cao, liệu bạn đã biết đến những công dụng không ngờ của nó? Hãy cùng camnangnuoitrong tìm hiểu để khám phá thêm những điều thú vị về cây quế!

cay-que

Nguồn gốc cây quế

Cây quế là một gia vị cổ xưa, đã được sử dụng từ hàng ngàn năm trước đến nay. Loài cây này được phát hiện và sử dụng đầu tiên tại Trung Quốc, sau đó được đưa đến Châu Âu thông qua con đường tơ lụa. Vào thời điểm đó, quế không chỉ được coi là một gia vị mà còn là một loại dược liệu quý có tính chất chữa bệnh. 

  • Trên thế giới, ngoài Trung Quốc, quế còn được trồng ở nhiều quốc gia như Lào, Myanmar, Indonesia, Ấn Độ, Sri Lanka, Nam Mỹ, miền Nam Hoa Kỳ và Hawaii. 
  • Ở Việt Nam, cây quế có sự phân bố rộng khắp tất cả các vùng trên toàn quốc, từ Bắc vào Nam như Quảng Ninh, Cao Bằng, Bắc Giang, Lào Cai và nhiều tỉnh thành khác. Vùng trồng quế tập trung chủ yếu ở Yên Bái, Quảng Ninh, Thanh Hóa – Nghệ An, và Quảng Nam – Quảng Ngãi. Điều này cho thấy cây quế là một trong những cây trồng quan trọng và phổ biến tại Việt Nam.

Cấu trúc cây quế

Cây quế là một loại cây thân gỗ có tuổi thọ lâu dài. Cây có thể cao trên 15m và đường kính lớn đến 40cm.

  • Hệ rễ: Phát triển mạnh, rễ cọc dẫn sâu xuống đất và mọc lan rộng, đan chéo nhau. Đây là lý do tại sao cây quế có thể sinh sống tốt trên đồi núi dốc.
  • Hệ thân: Quế có tán lá hình trứng và luôn xanh quanh năm. Thân cây tròn đều, vỏ ngoài của cây có màu xám và hơi nứt rạn theo chiều dọc.
  • Hệ lá: Bao gồm các lá đơn, có 3 gân gốc kéo dài từ gốc đến đầu lá và nổi rõ ở mặt dưới của lá. Các gân lá gần nhau và song song. Mặt trên của lá có màu xanh bóng, trong khi mặt dưới lá có màu xanh đậm. Lá trưởng thành có kích thước khoảng 18-20 cm chiều dài và 6-8 cm chiều rộng, cuống lá dài khoảng 1 cm.
  • Hoa quế: Cây quế có hoa mọc ở nách lá đầu cành. Hoa tự chùm, nhỏ chỉ bằng nửa hạt gạo và vươn lên phía trên của lá. Màu sắc của hoa quế thường là trắng hoặc phớt vàng.
  • Quả quế: Khi chưa chín có màu xanh, nhưng khi chín chuyển sang màu tím than. Quả mang trong mình một hạt và có hình bầu dục, có độ dài từ 1 đến 1,2 cm.
  • Hạt quế: Hình dạng bầu dục và chứa dầu. 1 kg hạt quế với khoảng 2500-3000 hạt.

Tất cả các phần của cây quế như vỏ, lá, hoa, gỗ và rễ đều chứa tinh dầu. Vỏ của cây quế có hàm lượng tinh dầu cao nhất, đôi khi có thể đạt đến 4-5%. Tinh dầu quế có màu vàng và có một hương vị cay, thơm, ngọt và nóng.

cay-que
Cây quế – đặc điểm thực vật học

Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh của cây quế

Cây quế là một loại cây rất kháng khí hậu nhiệt đới ẩm, thích hợp với vùng có mưa nhiều và nắng nhiều.

  • Về lượng nước, cây quế thích môi trường với lượng mưa từ 2000 – 4000 mm/năm. Tuy nhiên, lượng mưa tối ưu để cây quế phát triển là từ 2000 – 3000 mm/năm. Độ ẩm không khí trong các vùng trồng cây quế thường trên 85%, trong khi lượng mưa thường rơi vào khoảng 1600 – 2500 mm mỗi năm.
  • Nhiệt độ cũng rất quan trọng đối với cây quế. Cây ưa khí hậu nóng ẩm, nhiệt độ thích hợp cho sự sinh trưởng và phát triển của cây là từ 20 – 30°C. Mặc dù cây quế có thể chịu lạnh đến 0 – 1°C và chịu được nhiệt độ cao tối đa từ 37 – 38°C. Nhiệt độ trung bình hàng năm trong các vùng trồng cây quế ở Việt Nam dao động từ 20 – 29°C.
  • Đối với đất, cây quế có khả năng sinh trưởng trên nhiều loại đất khác nhau như đá mẹ (sa thạch, phiến thạch), đất phèn, đất ẩm mờ, đất đỏ, đất cát pha, đất đồi núi và đất chua (pH 4 – 6). Đất cần có khả năng thoát nước tốt và không chứa đá vôi hay cát. Để cây quế phát triển tốt, nên trồng ở những vùng đất có tính chất của đất rừng, có tầng trung bình đến dày, đất rừng mới phục hồi sau nương rẫy và rừng có cây bụi mọc rải rác. Đất đồi núi trọc, đất xấu, đất thoái hóa, đất đã mất tầng thảm mục, tầng mùn bị rửa trôi, đất nghèo dinh dưỡng và mất tính chất đất rừng không phù hợp cho cây quế.
  • Ánh sáng cũng là một yếu tố quan trọng đối với cây quế. Cây quế thích ánh sáng, nhưng ở giai đoạn non trưởng thành, cây cần được che bóng. Khi cây đã trưởng thành từ 3 – 4 tuổi, cần đảm bảo cây nhận đủ ánh sáng mặt trời. Ánh sáng càng nhiều, cây quế sẽ sinh trưởng nhanh hơn và chất lượng tinh dầu càng cao.
  • Độ cao: Cây quế thường trồng ở vùng có độ cao so với mực nước biển như miền Bắc (200m), miền Trung (500 m) và miền Nam (800 m). Cây quế trên vùng cao thường có kích thước thấp, tăng trưởng chậm nhưng có vỏ dày và chứa nhiều dầu. Trên vùng thấp, cây quế thường dễ bị sâu bệnh, vỏ mỏng và ít dầu, vòng đời cây cũng ngắn hơn.
  Cách trồng hành lá thuỷ canh cực dễ tại nhà một cách đơn giản
cay-que
Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh

Đặc điểm sinh trưởng phát triển của cây Quế

  • Cây quế là một loài cây có khả năng sinh trưởng và phát triển mạnh mẽ, nhanh chóng. Loại cây này có khả năng mọc trên nhiều loại đất khác nhau. Trong giai đoạn từ 1 đến 5 tuổi, cây cần được che bóng, nhưng khi trưởng thành, cây quế cần ánh sáng đầy đủ. Ánh sáng càng nhiều, cây sẽ phát triển nhanh hơn và chất lượng tinh dầu càng cao.
  • Cây quế được trồng từ hạt và đạt chiều cao trung bình khoảng 2,2 m trong vòng 3-5 năm. Khi cây quế đạt tuổi 9, chiều cao trung bình là 6,9-7,0 m, với đường kính trung bình là 20-21 cm. Sau khi thu hoạch và chặt cây để lấy vỏ, từ gốc sẽ sinh ra nhiều chồi non. Có thể để lại một chồi và tiếp tục chăm sóc để cây sinh trưởng tiếp và sau này thu hoạch vỏ.
  • Mùa hoa của cây quế thường diễn ra từ tháng 4 đến tháng 8, còn mùa quả diễn ra từ tháng 10 đến tháng 12 hoặc tháng 1 đến tháng 2 năm sau.

Những giống cây quế phổ biến ngày nay

  • Trên thế giới, có hai loại quế chính được sử dụng phổ biến là quế Trung Quốc (Cinnamomum cassia BL) và quế Sri Lanka (Cinnamomum zeylacium)
  • Ở Việt Nam, ngoài hai loại quế trên, còn có một số giống quế khác, ví dụ như quế Thanh (Cinamomum loureiri ness). Giống quế Thanh thường được trồng ở Nghĩa Lộ, Yên Bái và có tính chất riêng biệt và đặc trưng. Việt Nam có khoảng 10 loại giống quế khác nhau, nhưng đa phần các giống này đều có lá quế có giá trị và ứng dụng trong nhiều lĩnh vực.

* Đặc điểm của một số giống quế phố biến hiện nay

  Khoai lang to ngon và ngọt - Cách trồng Khoai lang giờ siêu dễ tại nhà

Cây quế là một loại cây được biết đến với giá trị gia vị và dược liệu. Ở Việt Nam, có nhiều giống quế khác nhau được trồng và sử dụng. Dưới đây là một số giống quế phổ biến và độc đáo:

  • Giống quế Cinnamomum cassia BL: Đây là loại quế cao từ 12 – 17 m, lá quế dài, nhẵn bóng và hơi nhẵn ở dưới lá. Cây này thường được trồng ở các tỉnh Quảng Ninh, Yên Bái và Quảng Nam. Quế trồng ở Yên Bái thường có mùi cay dịu, trong khi quế trồng ở Quảng Ninh hoặc Quảng Nam có mùi cay đậm hơn. Quế Cassia là loại quế tốt nhất, được sử dụng làm gia vị và thực phẩm, cũng như làm dược liệu và thuốc bổ. Quế Cassia có năng suất tốt, khi cây 10 năm tuổi có thể thu hoạch từ 15-30kg vỏ tươi (tương đương 8-15 kg vỏ khô), 0,3-0,5 m3 gỗ và 30kg lá có thể chưng cất thành 0,21 kg tinh dầu.
  • Giống quế Cinnamomum zeylacium: Giống quế này có thân cây cao khoảng 20-25m, lá quế dài và hình bầu dục, nhẵn bóng. Quế Srilanka thích nghi rộng và thường được trồng ở các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Vũng Tàu, và Tây Ninh. Tuy nhiên, giống quế Srilanka không được ưa chuộng trên thị trường, vì cây thân nhỏ, ít tinh dầu và năng suất thấp.
  • Giống quế Thanh: Cây quế Thanh thường cao từ 12 – 20 m. Lá quế dạng bầu dục, thuôn dài và có ba gân rõ ở gần gốc. Quế Thanh có giá trị dược liệu rất cao và được sử dụng để bồi bổ sức khỏe. Năng suất cây quế Thanh là từ 30-50kg vỏ tươi (15-20kg vỏ khô), 0,3-0,5 m3 gỗ và 50kg lá có thể chưng cất được từ 0,28-0,35 kg tinh dầu.

Ngoài các giống quế trên, Việt Nam còn có một số loại quế khác tồn tại tự nhiên trong rừng và được trồng ở các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Lào Cai, Hà Giang, Hòa Bình, như quế Nâu (Cinamomum tetregomum Chev), quế Rãnh (Cinamomum caryophyllus Moore), quế Lớn (Cinamomum iners Reinw)… Các loại quế này sống lâu năm và phát triển sâu trong rừng rậm.

cay-que
Những giống cây quế phổ biến ngày nay

Giá trị kinh tế và y học của cây quế

Giá trị kinh tế từ cây quế

Cây quế không chỉ mang lại nguồn thực phẩm và dược phẩm quý giá mà còn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Các sản phẩm từ cây quế như tinh dầu quế, vỏ quế hay bột quế đang được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp thực phẩm và y học, đem lại nhiều giá trị sử dụng và cơ hội kinh doanh cho người trồng và người chế biến.

Cây quế đã trở thành nguồn thu hút lớn, đóng vai trò quan trọng trong đời sống của các dân tộc như Dao, Thái, H’Mông ở tỉnh Yên Bái; Thái, Mường ở tỉnh Nghệ An, Thanh Hóa; Cà tu, Cà toong ở tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi; Thanh Y, Thanh Phán ở tỉnh Quảng Ninh. Nhờ cây quế, các dân tộc này đã tìm thấy một nguồn thu nhập ổn định và gắn bó với cây trồng quế suốt nhiều thế hệ.

Các chuyên gia kinh tế đánh giá rằng cây quế đang trở thành một nguồn kinh tế lớn và quan trọng trong ngành nông nghiệp. Cây quế phù hợp với các vùng đồi núi của Việt Nam, và việc phát triển sản xuất quế có thể tạo ra nguồn hàng lớn và ổn định, hướng tới xuất khẩu và mang về lợi ích kinh tế đáng kể. Việc tập trung vào nguồn hàng quế xuất khẩu cũng có thể góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế của địa phương và tạo cơ hội việc làm cho người dân.

Đánh giá về tính phù hợp của cây quế, các chuyên gia kinh tế khẳng định rằng các vùng đồi núi của Việt Nam có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc trồng cây quế. Do đó, cần phát triển tổ chức sản xuất quế thành một nguồn hàng lớn và ổn định, hướng tới xuất khẩu để thu về lợi ích kinh tế tương xứng. Việc này không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho người dân mà còn góp phần phát triển kinh tế và nâng cao đời sống của các vùng đồi núi ở nước ta.

  Cây lưỡi hổ: Ý nghĩa trong phong thủy và cách trồng, chăm sóc 

Giá trị sử dụng trong y học của cây quế

Cây quế không chỉ là một loại gia vị thơm ngon trong nấu ăn mà còn có dược tính đáng kinh ngạc. Tinh dầu quế, được chiết xuất từ cây quế, được coi là một loại thuốc tự nhiên có nhiều tác dụng kháng vi khuẩn, kích thích tuần hoàn máu, tăng cường hoạt động tiêu hóa và thúc đẩy quá trình bài tiết. Nó cũng có khả năng thư giãn các mạch máu, tăng cường hệ miễn dịch và kháng histamin.

Quế được xem là một trong bốn vị thuốc hàng đầu trong y học truyền thống. Cây quế không chỉ có tác dụng bồi bổ sức khỏe mà còn có khả năng hỗ trợ điều trị một số bệnh. Nó được sử dụng để điều trị các triệu chứng như đau bụng, tiêu hóa kém, mệt mỏi, suy giảm chức năng tim, đau lưng, đau gối, ho hen…

Ngoài ra, nghiên cứu y học hiện đại đã chứng minh rằng quế còn có nhiều công dụng tuyệt vời cho sức khỏe. Nó có khả năng giảm nồng độ glucose trong máu và hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường. Quế cũng có tác dụng hỗ trợ hệ tim mạch, hệ tiêu hóa và cải thiện trí nhớ và năng lực nhận thức. Nó cũng có khả năng hỗ trợ trong điều trị đau răng, đau đầu và cảm giác đau nửa đầu.

cay-que
Cây quế với nhiều công dụng tuyệt vời

FAQ: Những câu hỏi liên quan đến cây quế

1. Cây quế là loại cây gì và có nguồn gốc từ đâu?

Cây quế là một loại cây thường được sử dụng làm gia vị và dược liệu. Nguồn gốc của cây quế xuất phát từ Trung Quốc, sau đó lan rộng đến Châu Âu thông qua con đường tơ lụa. Hiện nay, quế được trồng và phân bố rộng rãi trên thế giới, bao gồm Việt Nam. Cả nước ta cũng trồng và sử dụng cây quế ở nhiều vùng, từ miền Bắc đến miền Nam.

2. Cây quế có đặc điểm sinh trưởng và cấu trúc như thế nào?

Cây quế là loại cây thân gỗ lâu năm, có thể cao đến 15m và đường kính lớn đến 40cm. Hệ rễ của cây phát triển mạnh, rễ cọc dẫn sâu xuống đất và mọc lan rộng. Thân cây tròn và có vỏ màu xám. Hệ lá của cây gồm các lá đơn, có 3 gân gốc kéo dài và mặt trên lá có màu xanh bóng, mặt dưới màu xanh đậm. Cây quế có hoa tự chùm, màu trắng hoặc phớt vàng. Quả của cây quế có hình bầu dục, khi chưa chín có màu xanh, và khi chín chuyển sang màu tím than.

3. Cây quế có giá trị kinh tế và y học như thế nào?

Các sản phẩm từ cây quế đang được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp thực phẩm, dược phẩm và y học. Tinh dầu quế có nhiều tác dụng kháng vi khuẩn, kích thích tuần hoàn máu, tăng cường hoạt động tiêu hóa và thúc đẩy quá trình bài tiết. Nó còn có khả năng giảm glucose máu, hỗ trợ hệ tim mạch, hệ tiêu hóa và cải thiện trí nhớ. Cây quế cũng được sử dụng làm thuốc trị đau bụng, mệt mỏi, đau lưng và đau đầu, và có công dụng bồi bổ sức khỏe.

cay-que

Cây quế không chỉ là một gia vị thơm ngon mà còn có tính dược cao, có rất nhiều lợi ích cho sức khỏe và được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp thực phẩm và y học. Hãy chia sẻ thông tin về cây quế với bạn bè và người thân để họ cũng có thể tận hưởng những lợi ích từ cây trồng này.

You May Also Like

About the Author: admin

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *